ՓՈՓ Հաղորդակցում. Ընտրանի Ջերարդ Լ. Գաֆէսճեանի հավաքածուից

«Փոփ հաղորդակցում. ընտրանի Ջերարդ Լ. Գաֆէսճեանի հավաքածուից» ցուցադրությունը կբացվի Գաֆէսճեան արվեստի կենտրոնի «Սասունցի Դավիթ» պարտեզի սրահում մայիսի 18-ին:

«Փոփ արտը մասայական է (նախատեսված լայն զանգվածների համար), անցողիկ է (կարճաժամկետ լուծումներով), սպառողական է, էժանագին, անփորձ, սրամիտ, սեքսուալ, անօգուտ, գլամուր… և սա միայն սկիզբն է»

Ռիչարդ Համիլթոն, 1957

Փոփ արտը աճող արդյունաբերական և սպառողական հասարակության ներկայացումն էր, որն արտացոլում էր ամերիկյան առևտրային մշակույթը պատկերների և նշանների խորհրդանշային համակարգում՝ առաջարկելով ամերիկյան կենսակերպի նոր տեսլական:

«Փոփ»-ը պատասխան էր նոր` սպառողական հասարակության առաջացմանը և զանգվածային մշակույթի տարածմանը 1950-1960-ական թվականներին, ինչը ծնեց կոմերցիոն Ամերիկայի նոր արժեհամակարգը: Զանգվածային օգտագործման ու նշանակության օբյեկտների ու լայն մասայականություն վայելող կուռքերի առաջխացացումն ու ներգրավումը կերպարվեստ, կամա թե ակամա, օգնեց փոփ արվեստագետներին «կոտրել» այսպես կոչված «բարձր» արվեստի սահմանները՝ նպաստելով արվեստի ՙժողովրդավարացմանը: Իրենց ստեղծագործություններում օգտագործելով պատկերներ գովազդներից, Հոլիվուդից, կոմիքսներից և արդյունաբերական դիզայնից՝ փոփ արվեստագետները այնպիսի խնդիրներ էին արծարծում. ինչպիսին են դասային համակարգը, քաղաքական փոփոխությունները, գենդերային հարաբերությունները և սպառողական հասարակարգը: Նրանք նաև օգտագործում էին ամերիկացիների ինքնությունը բնութագրող հայրենասիրական խորհրդանիշեր և պատմական դրվագներ՝ ինտեգրելով դրանք որպես ձևավորվող զանգվածային մշակույթի տարրեր:

Փոփ արտը ի հայտ եկավ սկզբում Լոնդոնում, ապա՝ Նյու Յորքում. դրանք անկախ գործընթացներ էին և զարգացան գրեթե միաժամանակ: Չնայած պատկերագրական և կատարման նմանություններին, այս երկու ուղղությունների միջև գաղափարական տարբերություններ կային: Ամերիկան իր ծաղկուն քաղաքներով և հարստությամբ ազատության և ապագայի խոհրդանիշն էր: Միավորելով մասայական արտադրության ու սպառողականության պատկերները՝ բրիտանացի արվեստագետները ցանկանում էին սահմանել այսպես կոչված «ամերիկյան երազանքը» այնպիսի գեղարվեստական միջոցներով, որ հասու էին բոլորին՝ հասարակական դասից անկախ: Փոփ արտի ամերիկացի ներկայացուցիչները ավելի քննադատորեն և հեգնական էին վերաբերվում ամերիկյան հասարակությանը: Անկախ նրանից, թե ինչ գաղափարներ էր արտացոլում փոփ արվեստը, այն մատնանշեց նոր ժամանակների տեսլականը:

Ներկայացնելով հայտնի փոփ կերպարների, սպառողական արտադրության օբյեկտների և ժամանակակից կենցաղային իրերի պատկերներ՝ փոփ արտը իրապաշտական չէ իր տեսակի մեջ: Վերածելով պատկերը խորհրդանշական երևույթի՝ փոփ արտը հաղորդակից է դարձնում մեզ զանգվածային մշակույթին՝ ճանաչելի նշանների միջոցով: «Փոփ հաղորդակցում. ընտրանի Ջերարդ Լ. Գաֆէսճեանի հավաքածուից» ցուցադրությունը ներկայացնում է փոփ արտի առաջին սերնդի վառ ներկայացուցիչների աշխատանքները, ովքեր իրենց անգնահատելի ներդրումն են ունեցել այդ ուղղության զարգացման և հաստատման մեջ՝ որպես ժամանակակից արվեստ. նրանց թվում են ամերիկացիներ Թոմ Ուեսելմանը, Ջեյմս Ռոզենքուիսթը, Ջիմ Դայնը, Ռոբերտ Ինդիանան, Լարի Ռիվերսը, Ռոնալդ Բրուքս Կիտայը, ինչպես նաև բրիտանացի Ալեն Ջոնսը: Ցուցահանդեսը հնարավորություն է ընձեռում ծանոթանալու փոփ արտի պատկերագրությունը՝ մատնանշելով և լույս սփռելով դրա հիմնական տարրերի վրա:

Տեսաշար